|
|
|
:: [Nr 3/79] Kalendarium "Poonin"
Artyku dodany przez: Redakcja (2009-03-19 11:35:01)
W II Rzeczpospolitej
26 lutego 1927
Decyzj Ministerstwa Wyzna Religijnych i Owiecenia Publicznego Mazurek Dbrowskiego zosta oficjalnie uznany polskim hymnem narodowym. Utw籀r powsta we woskim miasteczku Reggio Emilia w dniach 16 – 19 lipca 1797 roku jako Pie Legion籀w Polskich we Woszech. Autor melodii jest nieznany a sowa napisa J籀zef Wybicki. Pierwsze publiczne wykonanie Mazurka Dbrowskiego miao miejsce w dniu 20 lipca 1797 roku.
1 marca 1933
Oficjalnie otwarto lini kolejow nr 131, bardziej znan jako magistrala wglowa. Magistrala kolejowa o dugoci 492 kilometr籀w poczya G籀rnolski i Czstochowski Okrg Przemysowy oraz Rybnicki Okrg Wglowy z Tczewem a za porednictwem linii odga驕nej z portem w Gdyni. Powstawaa w latach 1928 – 1933 a budowaa j Francusko-Polskie Towarzystwo Kolejowe. Celem tej inwestycji byo transportowanie lskiego wgla do port籀w batyckich z pominiciem terytorium niemieckiego.
2 marca 1922
Litwa rodkowa zostaa wczona do Polski. To marionetkowe quasi pastwo zajmowao powierzchni 38 tysicy kilometr籀w kwadratowych a zamieszkiwao je 1.240.000 ludzi z czego Polacy stanowili znakomit wikszo. Powstao12 pa驕dziernika 1920 roku po zajciu Wilna przez zbuntowane oddziay 1 Dywizji Litewsko-Biaoruskiej dowodzonej przez generaa Lucjana 驍eligowskiego. Sam bunt by zwyk mistyfikacja w rzeczywistoci zosta zaaran髒owany przez Pisudskiego w celu oderwania Wilna od Litwy. Akcja 驍eligowskiego doprowadzia do zerwania porozumienia demarkacyjnego z Litw i doprowadzia zerwania stosunk籀w dyplomatycznych z Litw na dugie lata Po dzi dzie kadzie si ona cieniem na stosunki polsko-litewskie. Ostateczne wcielenie Litwy rodkowej do Polski nastpio z dniem 18 kwietnia 1920 roku.
9 marca 1936
Mia miejsce „Pogrom w Przytyku”. Takim mianem okrelane s polsko- 髒ydowskie zajcia, zakoczone pogromem ludnoci 髒ydowskiej do jakich doszo w podradomskim Przytyku. Fala napad籀w na 髒ydowskie sklepy wywoana endeck akcj bojkotu tych sklep籀w zakoczya si ofiarami miertelnymi. Pokosiem tej akcji by strajk protestacyjny ogoszony przez Bund- Powszechny 驍ydowski Zwizek Robotniczy. W marcu w wielu miastach Polski odbyway si uliczne protesty przeciwko prowadzonej w naszym kraju antysemickiej kampanii.
15 marca 1936
Zakoczono budow kolejki linowej na Kasprowy Wierch. Nie zwa髒ajc na protesty ekolog籀w, Ministerstwo Komunikacji podjo w lipcu 1935 r. decyzj o budowie kolejki, wyznaczajc jednoczenie dat odbioru inwestycji na koniec lutego 1936 r. Pocztkowo jednak – z uwagi na ostre wymagania inwestora – nie znalaz si nikt chtny do budowy kolejki. Ostatecznie w celu realizacji projektu powoano sp籀k „Towarzystwo Budowy i Eksploatacji Kolei Linowej Zakopane (Ku驕nice) – Kasprowy Wierch”, w skad kt籀rej weszy Polskie Koleje Pastwowe, Stocznia Gdyska i kilku mniejszych udziaowc籀w. W celu realizacji stojcego przed ni zadania sp籀ka ta zacigna kredyt w wysokoci 2,5 miliona zotych.
W „Ludowej” Rzeczpospolitej
28 lutego 1973
Miaa miejsce katastrofa samolotu rzdowego pod Szczecinem. W wyniku wypadku mier ponioso 13 pasa髒er籀w i 5 czonk籀w zaogi. Wr籀d ofiar znale驕li si midzy innymi minister Spraw Wewntrznych PRL Wiesaw Ociepka i minister spraw wewntrznych Czechosowacji Radko Kaska. Samolot lecia z Warszawy do Szczecina. Dokadnie o godz. 22.52 kontakt radiowy z pilotem ni std, ni zowd, urwa si. Rzdowy An24 do goleniowskiego lotniska nigdy nie dotar. Przyczyn katastrofy bya najprawdopodobniej turbulencja.
28 lutego 1981
Wprowadzono w naszym kraju kartki na miso i wdliny. Stay si one pocztkiem fali reglamentacji towar籀w pierwszej potrzeby a wprowadzenie ich spowodowane zostao ogromnymi niedoborami na rynku.
7 marca 1953
Katowice zostay przemianowane na Stalinogr籀d. Dzie po zgonie generalissimusa, Komitet Wojew籀dzki PZPR i Prezydium Wojew籀dzkiej Rady Narodowej w Katowicach, powoujc si na „wol mieszkac籀w wojew籀dztwa katowickiego”, wystpiy do Komitetu Centralnego PZPR i Rady Ministr籀w z wnioskiem o przemianowanie Katowic na Stalinogr籀d. W odpowiedzi wadze centralne PRL podjy w dniu 7 marca stosown uchwa „Dla uczczenia pamici Wielkiego Wodza i Nauczyciela mas pracujcych i jego wiekopomnych zasug dla Polski”. Dodatkowo, w myl cytowanej uchway, warszawski Paac Kultury i Nauki otrzyma imi J籀zefa Stalina a przed paacem postanowiono „wznie tow. J籀zefowi Stalinowi pomnik o wysokoci nie mniejszej ni髒 30 metr籀w”. Nazwa Katowice powr籀cia na map Polski w dniu 21 pa驕dziernika 1956 roku w wyniku przeomu politycznego nazywanego „Polskim pa驕dziernikiem”. Ciekawostk jest, 髒e pocztkowo zamierzano przemianowa na Stalinogr籀d Czstochow a nie Katowice. Podobno zapobieg temu pisarz lski Gustaw Morcinek. pytajc: ”Czy ludzie bd si teraz modli do Matki Boskiej Stalinogrodzkiej?”
8 marca 1948
W odzi powoano do 髒ycia Pastwow Wy髒sz Szko Filmow, popularn dzi „籀dzk film籀wk”. W murach tej uczelni ksztacili si wybitni tw籀rcy polskiego kina i tak zwanej „polskiej szkoy filmowej”. Warto wymieni chocia髒 kilka nazwisk: Andrzej Munk, Janusz Morgenstern, Andrzej Wajda, Kazimierz Kutz, Roman Polaski. Dzisiejsza Pastwowa Wy髒sza Szkoa Filmowa, Telewizyjna i Teatralna im. Leona Schillera, ksztacca przyszych aktor籀w, re髒yser籀w, operator籀w filmowych i telewizyjnych, artyst籀w fotografik籀w, monta髒yst籀w, scenarzyst籀w oraz organizator籀w produkcji telewizyjnej i filmowej, jest kontynuatork tradycji zapocztkowanych w 1948 roku.
8 marca 1968
Wiec studencki na dziedzicu Uniwersytetu Warszawskiego da pocztek „wydarzeniom marcowym”. Bezporedni przyczyn wiecu byo relegowanie z uczelni dw籀ch student籀w Adama Michnika i Henryka Szlajfera. Milicja Obywatelska brutalnie rozpdzia uczestnik籀w wiecu.
11 marca 1968
Posowie na Sejm PRL z poselskiego koa „Znak” zo髒yli interpelacj w sprawie wydarze na wy髒szych uczelniach warszawskich, dajcych pocztek „wydarzeniom marcowym”. Pierwsze pytanie interpelacji brzmiao: „Co zamierza uczyni Rzd, aby powcign brutaln akcj milicji i ORMO wobec modzie髒y akademickiej i ustali odpowiedzialno za brutalne potraktowanie tej modzie髒y?” Interpelacja pod kt籀r podpisali si Konstanty ubieski, Tadeusz Mazowiecki, Stanisaw Stomma, Janusz Zabocki i Jerzy Zawieyski, bya odwa髒nym aktem sprzeciwu wobec antyinteligenckiej i antysemickiej polityce wadz PRL. Koo poselskie „Znak” byo jednym z trzech, kt籀re w peerelowskim sejmie reprezentowao katolik籀w i jedynym nie pozostajcym w konflikcie z Episkopatem. Ideowo zwizane byo z „Tygodnikiem Powszechnym” i miesicznikiem „Znak”.
12 marca 1956
Zmar Bolesaw Bierut, przyw籀dca PRL uwa髒any za g籀wnego ordownika stalinizmu w Polsce. Okolicznoci mierci Bieruta, kt籀ra nastpia w Moskwie po oficjalnym potpieniu stalinizmu przez Nikit Chruszczowa, wzbudzay w tym czasie wiele emocji. Snuto r籀髒ne przypuszczenia, nie znajdujce jednak potwierdzenia w rzeczywistoci. Ta kontrowersyjna posta jest przez wikszo historyk籀w oceniana bardzo negatywnie.
14 marca 1964
Antoni Sonimski zo髒y w zo髒y Urzdzie rady Ministr籀w „List 34”, zwany tak z powodu liczby os籀b pod nim podpisanych. Adresatem listu by premier J籀zef Cyrankiewicz a list zawiera tylko dwa nastpujce zdania: "Ograniczenia przydziau papieru na druk ksi髒ek i czasopism oraz zaostrzenie cenzury prasowej stwarzaj sytuacj zagra髒ajc rozwojowi kultury narodowej. Ni髒ej podpisani, uznajc istnienie opinii publicznej, prawa do krytyki, swobodnej dyskusji i rzetelnej informacji za konieczny element postpu, powodowani trosk obywatelsk, domagaj si zmiany polityki kulturalnej pastwa w duchu praw zagwarantowanych przez konstytucj pastwa polskiego i zgodnie z dobrem narodu". Pod listem podpisa si kwiat elity intelektualnej i kulturalnej naszego kraju i to wanie te nazwiska a nie, bardzo umiarkowana, tre bya problemem dla 籀wczesnych wadz. List odbi si szerokim echem poza granicami kraju i spowodowa liczne reperkusje wobec jego autor籀w.
14 marca 1980
W pobli髒u lotniska Okcie rozbi si samolot Polskich Linii Lotniczych „LOT” I-62 „Mikoaj Kopernik”, leccy z Nowego Jorku do Warszawy. Na pokadzie znajdowao si 77 pasa髒er籀w, wszyscy zginli. Wr籀d zabitych byli midzy innymi 22-osobowa reprezentacja USA w boksie i znana piosenkarka Anna Jantar. Przyczyn katastrofy byo pknicie wau turbiny jednego z czterech silnik籀w. Kawaki pknitego wau zadziaay niczym granat odamkowy, niszczc ssiedni silnik. Inne zniszczyy mechanizm sterujcy, kolejne - przebijajc si przez kadub - zniszczyy silnik nr 3 po prawej stronie samolotu. Dysponujcy jednym silnikiem i mo髒liwoci sterowania jedynie poprzez wychylanie lotek pilot m籀g ju髒 tylko tak pokierowa samolotem, by uderzy on w ziemi w miejscu niezabudowanym. „Kopernik” wpad wprost do pokrytej kilkunastocentymetrowym lodem fosy przed XIX wiecznym fortem wojskowym na Okciu.
W III Rzeczpospolitej
8 marca 1990
Sejm dokona zmian w obowizujcym ustawodawstwie w wyniku kt籀rych przestay istnie rady narodowe a w ich miejsce powsta lokalny samorzd posiadajcy ogromne uprawnienia i wybierany w demokratycznych wyborach. Dzie ten nale髒y uzna za odrodzenie samorzdnoci terytorialnej w Polsce.
12 marca 1999
Polska wraz z Czechami i Wgrami zostaa przyjta do NATO. Dokumenty ratyfikacyjne o wstpieniu Polski do NATO podpisa 籀wczesny szef polskiego MSZ Bronisaw Geremek a stao si to w amerykaskim Independence.
|
adres tego artyku逝: http://www.naszepo這niny.pl/articles.php?id=547