Nasze Połoniny - Bieszczadzkie Czasopismo Regionalne | Ustrzyki Dolne | Aktualności, artykuły, galerie zdjęć, ogłoszenia, noclegi

:: [Nr 2/78] LwĂłw Artykuł dodany przez: Redakcja (2009-02-27 12:09:20) LwĂłw jako oferta, LwĂłw jako propozycja jednodniowej wycieczki jest atrakcjÄ samÄ w sobie. Walor poznawczy jest oczywisty, walor sentymentalno-historyczny, będÄ cy czasem hasłem wywoławczym tejĹźe turystycznej imprezy, jest juĹź kwestiÄ indywidualnego odczucia. Wyjazd o bladym świcie, a poza pełniÄ letniego sezonu grubo przed, jest doskonałym wstępem do świadomości uczestnictwa w niecodziennej wyprawie. Chłód poranka, przytulnie kołyszÄ cy autobus z cichym szmerem silnika podÄ ĹźajÄ cy ku granicy; drzemka, dosypianie, sen. Przebudzenie na granicy. KaĹźdy budzi się w dwĂłjnasĂłb – osobiście i zbiorowo. Właśnie na granicy następuje pełna integracja grupy, przetarcie oczu rĂłwnoznaczne jest z poczuciem, Ĺźe autokar wypełniajÄ Europejczycy. Łatwo spostrzec, Ĺźe następuje przymiarka do przekroczenia wschodniej granicy Unii Europejskiej. Niewiele minęło czasu od wejścia Polski do strefy Schengen, a juĹź po swobodnych wojaĹźach aĹź po Atlantyk ze sceptycznÄ ironiÄ zwykło się patrzeć na krzÄ taninę polskich i ukraińskich słuĹźb granicznych, postrzegać jÄ jak uciÄ ĹźliwÄ dolegliwość; denerwujÄ i śmieszÄ obowiÄ zujÄ ce rygory. Długie oczekiwanie budzi tłumiony sprzeciw, powstajÄ psychiczne bariery, formułowane sÄ pytania zrodzone z zacietrzewienia: - Dlaczego oni nas tak traktujÄ . „Oni” to ukraińscy Ĺźołnierze, „oni” to polska StraĹź Graniczna. Pytanie „dlaczego” mĂłwi o poczuciu zbiorowej krzywdy, a start z takim przeświadczeniem niczego dobrego juĹź na cały dzień nie wróşy, juĹź na nic po tamtej stronie granicy nie da się spoglÄ dać afirmujÄ co. W interesie grupy jest umieć się przełamać i uczynić krok najprostszy – przyjÄ Ä‡, Ĺźe przekraczanie granicy musi, po prostu musi, tak długo trwać. Zręby programu wycieczki, kanon zwiedzania miasta, zaakceptowane zostały wpisem na listę uczestnikĂłw. Teraz juĹź czas na LwĂłw z przewodnikiem, właściwa pora na omĂłwienie szczegółów, na wprowadzenie wedle Ĺźyczeń grupy programowych korekt, inne rozłoĹźenie akcentĂłw. MoĹźe istotniejsze sÄ cmentarze niĹź zabytki centrum, a moĹźe odwrotnie. To właśnie teraz trzeba omĂłwić, waĹźne by w miarę cały zespół wycieczki miał w tej mierze wyrobione zdanie. Ale co do jednego trzeba mieć pewność: jesteśmy polskÄ wycieczkÄ w ukraińskim Lwowie. Mamy takie samo prawo do własnych sentymentĂłw jak oni do swoich, z uznania tych praw wynika szacunek właśnie dla owych sentymentĂłw. Zabytki, kamienie milowe historii Polski, perły architektury. Nawarstwione rĂłwnoprawne płaszczyzny kultur: polskiej, Ĺźydowskiej, ukraińskiej po wiekach wymieszane w galicyjskÄ , za wolÄ wiedeńskiego dworu, toĹźsamość. I LwĂłw jako całość uwaĹźany przed wojnÄ za najwierniejsze z miast Rzeczypospolitej. O tym wszystkim w najdrobniejszych szczegółach barwnie opowie przewodnik, ale jest taka strefa i czasu, i miasta, ktĂłrÄ trzeba zagospodarować samemu. To czas wolny w ścisłym centrum starego Lwowa. MoĹźna samemu – juĹź nie w składzie tasiemcowej wycieczki – zaszyć się w starych zaułkach tętniÄ cego swym bieĹźÄ cym Ĺźyciem miasta. MoĹźna się w godzinach miejskiego szczytu wtopić w uliczny pospieszny tłum. MoĹźna się leniwie snuć po nowoczesnych handlowych centrach, galeriach, marketach konstatujÄ c, Ĺźe globalizacja wszędzie przyjmuje ten sam zunifikowany wymiar. I przy tym wszystkim doskonale się czuć; z jednej strony – spoglÄ dajÄ c na pisane cyrylicÄ szyldy - jak w gościnie u obcych, z drugiej prawie jak u swoich, bo bariera języka nie jest nieprzenikniona. To wszystko jest osiÄ galne, byle przez pryzmat porannego granicznego smutku na caĹ‚Ä Ukrainę nie spoglÄ dać. Postrzeganie wschodniego sÄ siada moĹźe i powinno być szersze. I bardziej obiektywne. Nawet bardziej niĹź lwowskiego przewodnika. Niewiele – samemu o to nie pytajÄ c - o współczesnej Ukrainie moĹźna się dowiedzieć; ma on swoje zawodowe skrzywienie, koncentruje się na Lwowie, ale nie uwypukli jego specyficznej w skali kraju roli, koncentruje się na mieście i na tym, co - jak w pełni jest przekonany - kaĹźdy Polak chce i powinien usłyszeć. Ot, zwyczajny ukłon w stronę klienta. Zapewne warto - nie w celu prowadzenia, bo i z kim, i po co, zaĹźartych historycznych dyskusji - zapytać o pomnik Bandery, nie po to, by polemizować, bo znĂłw z kim i po co, lecz najzwyczajniej dowiedzieć się dlaczego i rzetelnÄ odpowiedĹş przewodnika przyjÄ Ä‡ do wiadomości. To sposĂłb nauki o państwie sÄ siada, sposĂłb na określenie płaszczyzn, na ktĂłrych się doskonale rozumiemy i tych, na ktĂłrych się diametralnie róşnimy. Ten sposĂłb oglÄ du Lwowa jest maleńkim kluczykiem do pojmowania Ukrainy. Ostatnie lata były festiwalem haseł pojednania, co nie moĹźe być łatwe między narodami, z ktĂłrych kaĹźdy ma zwichrowanÄ , nie do końca jednoznacznÄ historię. Ani oni, ani my nie doprowadziliśmy swych własnych historycznych remanentĂłw do końca. Jak więc mĂłwić o wspĂłlnym remanencie. MoĹźe podczas wycieczki warto zainteresować się czymś wykraczajÄ cym ponad program zawarty w kolorowym, przyciÄ gajÄ cym wzrok, prospekcie biura, by zauwaĹźyć, Ĺźe nie wszystko, co nie ma czysto polskich korzeni, trÄ ci zupełnÄ egzotykÄ . Jakub Demel adres tego artykułu: http://www.naszepołoniny.pl/articles.php?id=526